Logopeda - Przedszkole im. Jana Brzechwy w Pucku

Niepubliczne Przedszkole
im. Jana Brzechwy w Pucku
Przejdź do treści
List logopedy do mamy i taty

JAKIE JEST ZNACZENIE MOWY W ŻYCIU DZIECKA ?
Mowa odgrywa ważną rolę w kontaktach z innymi ludźmi. Prawidłowy rozwój mowy dziecka wpływa na kształtowanie się jego osobowości. Dzięki rozumieniu mowy dziecko poznaje otaczający świat, dzięki umiejętności mówienia jest w stanie wyrazić swoje uczucie i spostrzeżenia.

DLACZEGO  NIEKTÓRE  DZIECI  MÓWIĄ  NIEPOPRAWNIE ?

Przyczyną wielu wad wymowy jest wadliwe funkcjonowanie aparatu mownego np.

   nieprawidłowe oddychanie,
   trudności z wydobywaniem głosu,
   mała sprawność ruchowa narządów artykulacyjnych, zwłaszcza języka i warg,
   zaburzony słuch fonetyczny i fonemowy,
   wady wymowy rodziców, opiekunów, naleciałości gwarowe.

NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANE U DZIECI WADY WYMOWY

   SYGMATYZM tzw. seplenienie i wadliwa realizacja głosek:
       szumiących   sz, ż, cz, dż
       syczących     s, z, c, dz
       ciszących    ś, ź, ć, dź
   ROTACYZM tzw. reranie – wadliwe wymawianie głoski r
   MOWA BEZDŹWIĘCZNA – nieprawidłowa wymowa głosek dźwięcznych oraz niepoprawna wymowa głosek k, g, l

LOGOPEDA – zajmuje się kształtowaniem mowy, prowadzi profilaktykę i terapię logopedyczną mającą na celu zapobieganie lub usuwanie istniejących wad wymowy.

PRZEBIEG  TERAPII  LOGOPEDYCZNEJ
Najczęściej trwa kilka lub kilkanaście miesięcy, może trwać nawet kilka lat (np. jeśli u dziecka występuje wiele wad wymowy). Wskazane są spotkania z logopedą raz w tygodniu oraz systematyczne kontynuacja zalecanych ćwiczeń w domu. Praca w domu polega najczęściej na ćwiczeniu narządów artykulacyjnych, zwłaszcza języka i warg oraz na utrwalaniu wymowy poszczególnych głosek w sylabach, wyrazach i zdaniach. •    Dla wszystkich rodziców propozycje ćwiczeń, których celem jest rozwijanie i usprawnianie mowy dziecka

NATURALNA  GIMNASTYKA  NARZĄDÓW  MOWNYCH  DZIECKA

   Kiedy dziecko ziewa nie gań go (to przecież naturalne zachowanie), lepiej poproś, aby ziewnęło jeszcze kilka razy, zasłaniając usta – nadaj temat takiej zabawie (senny lew);
   Gdy na talerzu został ulubiony sos lub rozpuszczony lód – pozwólmy dziecko wylizać go językiem. To ćwiczenie, choć jest mało eleganckie, za to bardzo skutecznie gimnastykuje środkową część języka;
   Jeśli dziecko dostało lizaka zaproponuj, aby lizało go unosząc czubek języka ku górze;
   Po śniadaniu lub kolacji posmarujmy dziecku wargi miodem, kremem czekoladowym i poproś, aby zlizało je dokładnie – nadaj tej zabawie temat, np. zaproponuj zabawę w misia Puchatka, który odbiera nagrodę za swoje zwycięstwo;
   Przy porannym i wieczornym myciu zębów zaproponuj dziecku zliczanie zębów czubkiem języka lub witanie się
z nimi w ten sposób, aby czubek języka dotknął każdego zęba osobno;
   Korzystając z okazji wspólnego z dzieckiem rysowania, sprawdź czy dziecko potrafi narysować kółko (językiem dookoła warg) lub kreseczki (od jednego do drugiego kącika ust);
   Żucie pokarmów, dmuchanie na talerz z gorącą zupą lub dowolne lekkie przedmioty, chuchanie na zmarznięte dłonie, cmokanie, puszczanie baniek mydlanych, a nawet popychanie językiem papierowych statków na wodzie to też ćwiczenia aparatu artykulacyjnego.

ZABAWY POPRZEZ NAŚLADOWANIE

Zabawy poprzez naśladowanie różnorodnych odgłosów (zabawy dźwiękonaśladowcze)
i czynności, to również skuteczne i atrakcyjne dla dzieci treningi aparatu mowy.
A zatem, proponujemy dziecku naśladowanie ruchów oraz głosów zwierząt i przedmiotów za pomocą warg i języka np.:

   Konik jedzie na przejażdżkę. Naśladuj konika stukając czubkiem języka o podniebienie, wydając przy tym charakterystyczny odgłos kląskania;
   Wilk gonił Zająca i bardzo się zmęczył, wysunął język i dyszy. Wysuń język jak najdalej – pokaż dyszącego wilka;
   Huśtawka unosi się do góry, a potem wraca na dół. Otwórz szeroko usta i poruszaj językiem tak, jakby się huśtał ( w górę i w dół, od dolnego do górnego wałka dziąsłowego);
   Udając ryjek świnki Wysuń obie wargi do przodu, potem połóż na górnej wardze słomkę
i spróbuj ją jak najdłużej utrzymać;
   Naśladowanie chomika – dziecko wypycha policzki językiem raz z prawej raz z lewej strony. Ćwiczenie wykonuje się przy mocno zaciśniętych wargach;
   Język jak żołnierz na defiladzie. Na raz – czubek języka wędruje na górną wargę, na dwa – czubek języka dotyka lewego kącika ust, na trzy – czubek języka na dolną wargę,
na cztery – czubek języka przesuwamy do prawego kącika ust;
   Języka jak malarz (maluje sufit dużym pędzlem).
Pomaluj językiem swoje podniebienie, zaczynając od zębów w stronę gardła;
   Języka jak zjeżdżalnia. Dziecko próbuje zrobić zjeżdżalnię dla krasnoludków ze swojego języka. Opiera czubek języka za dolnymi zębami i unosi do góry jego środkową część.
Należy bardzo uważać, aby język nie wysuwał się przed zęby;
   Język jak młotek. Dziecko próbuje zamienić język w młotek i uderza o dziąsła  tuż za górnymi zębami,
naśladując wbijanie gwoździa;
   Udajemy otwieranie i zamykanie drzwi. Dziecko pokazuje jak wargi ściągnięte do przodu, otwierają się i zamykają.

ZABAWY SŁOWNE

Do tego typu zabaw potrzebny jest zestaw różnych obrazków, zdjęć, ilustrowanych książeczek, gier planszowych lub gier komputerowych. To czym się bawimy z dzieckiem zależy w dużej mierze od pomysłowości samych opiekunów. W wielu przypadkach samo dziecko wskaże nam co go aktualnie interesuje i warto takie sytuacje wykorzystać. Oto przykłady zabaw słownych dla nieco starszych dzieci:

   Rymowanki – rymy łatwo zapadają w ucho, pozwalają przekonać się, że wśród wielu słów są takie, które brzmią podobnie, a znaczą zupełnie co innego. Zaczynamy od dobierania obrazków, których nazwy rymują się (łapka – czapka, jagoda – woda itp.). Potem do konkretnego słowa np. płot szukamy obrazka (kot), a następnie dziecko kończy rymowane zdania np. lata osa koło ……, leci mucha koło ………, przyszła koza do ………;
   Zabawy tematyczne – początkowo powinien nimi kierować dorosły, utrwalając i porządkując wiadomości zdobyte przez dziecko. Z czasem ono samo będzie wprowadzać w swoje działania to co widziało lub słyszało, dodając sytuacje i zachowania, które podpowiada wyobraźnia. Świetnymi tematami do takich zabaw są: rodzina, sklep, urodziny lalek, u fryzjera, u lekarza, pan listonosz, w księgarni, wizyta u cioci i wszystko to,
czego już doświadczyło dziecko;
   Historyjki obrazkowe i obrazki sekwencyjne – świetna pomoc do doskonalenia wymowy  dziecka, ale również do rozwijania myślenia przyczynowo – skutkowego. Możemy je znaleźć w pisemkach dla dzieci lub wykonać samodzielnie np. zrobić zdjęcia kolejno wykonywanych czynności przy ubieraniu, myciu rąk, przygotowywaniu posiłku. Zaczynamy od dwóch obrazków, stopniowo możemy dodać trzeci i czwarty. Prosimy dziecko o ustalenie odpowiedniej kolejności, opowiedzenie treści, wskazanie jakiego obrazka brakuje, dopowiedzenie zakończenia historyjki lub nadanie historyjce tytułu;
   „Papuga” (zabawa z peronimami) – dziecko wskazuje na obrazkach i powtarza wybrane wyrazy:
„bułka” – „półka”, „pąki” – „bąki” (p-b), „piec” – „pies” (c-s), „domek” – „Tomek”,
„tama” – „dama” (d-t), „koza” – „kosa” (s-z, „loki” – leki” (o-e), itd.;
   Zabawa „Detektyw” – dzieci bardzo lubią szukać różnych przedmiotów, warto więc zaproponować im również szukanie słów, które możemy ze sobą łączyć w pary. Wygrywa ta osoba, która wymyśli więcej słów pasujących do siebie np.: mama – prasuje, gotuje, zmywa, śpiewa …; lalka jest – duża, plastikowa, ładna …, czytamy – książkę, gazetę, bajkę, ogłoszenie, list itp. Można też szukać różnych wyrazów o tym samym znaczeniu: samochód – auto, chorągiewka – flaga lub też wyrazów przeciwstawnych:
duży – mały, wysoki – niski, szeroki – wąski, gruby – chudy;
   Zabawa: „Prawda i fałsz”  – rozróżnianie mowy prawidłowej od nieprawidłowej;
   Gry i zabawy komputerowe – jest wiele atrakcyjnych dla dzieci gier i zabaw komputerowych. Istotnym ich walorem jest to, że wykorzystują one interesującą grafikę, animacje, ruch, muzykę, atrakcyjne dla dziecka tematy zabaw.
W takich zabawach dziecko może się czuć sprawcą działania i otrzymywać obrazkowe
lub dźwiękowe nagrody za dobrze wykonane działania;
   Gry i zabawy dydaktyczne typu: domino, nawlekanki, rebusy, szyfrówki, labirynty, ukrywanki, zagadki, szarady inscenizacyjne, krzyżówki i inne. Zabawy tego typu mają swoją formę, strukturę, temat i reguły, którym trzeba się podporządkować. Dziecko uczy się zatem jednocześnie ról społecznych i językowych. Dzięki takim ćwiczeniom i aktywnym udziale w grze i zabawie dziecko ma szansę poszerzać swoje słownictwo i zdobywać umiejętność budowania wypowiedzi w określone grą lub zabawą sytuacji, czyli nabywać tzw. kompetencję i sprawność językową.

•    Bajki wychowawcze dla dzieci wraz z propozycjami gier i zabaw.

Opracowane przez Zespól pedagogów i psychologów Rady Programowej czasopisma „Doradca Dyrektora Przedszkola”. W skład pakietu wchodzi 6 bajek wspierających rozwój dzieci w zakresie następujących umiejętności:

   Bajka 1: „Magiczne słowo przepraszam”, która uczy dziecko posłuszeństwa. Bajka zwraca uwagę dziecka na szkody, przykrości i smutek, jakie spowodować może złe zachowanie wobec innych i odwrotnie – wdzięczność, radość, jakich doświadczamy, kiedy jesteśmy dla innych mili, uczynni i dobrzy. Dziecko poznaje znaczenie słów przepraszam, dziękuję w różnych sytuacjach.
   Bajka 2: „Kieszonkowy czarodziej”, która pomaga dziecku kontrolować emocje. Bajka pomaga kształtować umiejętność radzenia sobie z negatywnymi uczuciami, złością w relacjach z rówieśnikami oraz odróżniania dobrych emocji od złych. Pozwala wyciszyć dziecko, uczy cierpliwości i kontroli nad własnymi emocjami i zachowaniami oraz doboru odpowiednich słów przy wyrażaniu złości.
   Bajka 3: „Straszydła i straszydełko”, która pokazuje dziecku, jak przezwyciężać lęki. Bajka pomaga kształtować odporność emocjonalną niezbędną do radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach. Dziecko rozwija umiejętności mówienia o swoich lękach oraz wzmacnia poczucie bezpieczeństwa.
   Bajka 4: „Wyprawa w nieznane”, która rozwija u dziecka samodzielność. Bajka pomaga kształtować i czerpać radość z samodzielnego wykonywania podstawowych zadań, podejmowania i przewidywania skutków swoich decyzji, mówienia o swoich potrzebach bez potrzeby wyręczania dzieci przez rodziców.
   Bajka 5, która uczy dziecko pracy w grupie. Bajka pomaga kształtować umiejętności społeczne niezbędne w nawiązywaniu poprawnych relacji z dziećmi, odnajdywaniu się w grupie, rozwiązywaniu konfliktów i nauce szacunku dla innych. Pokazuje dziecku, czym różni się skarżenie od informowania.
   Bajka 6, która kształtuje u dziecka wiarę w siebie. Bajka pomaga rozwijać dojrzałość emocjonalną, podnosi samoocenę i pewność siebie, wzmacniać pozytywne cechy osobowościowe poprzez odkrywanie tego, co dziecko lubi i czego nie lubi robić.

Wróć do spisu treści